Qi, Xue en Jin Ye – Circulatie in de Traditionele Chinese Geneeskunde

De rol van een sterke circulatie in gezondheid en welzijn.

Wat is Qi, Xue en Jin Ye?

De Chinese geneeskunde is gebaseerd op enkele fundamentele principes. Essentieel in deze principes zijn de concepten Qi, Xue en Jin Ye. Maar wat betekenen die dingen?

·      Qi wordt vertaald als “vitale lucht”. Andere vertalingen spreken van “energie”, maar veel geleerden noemen deze vertaling te simplistisch. Qi heeft vele betekenissen. Een andere vertaling van Qi is “functie”. Als we spreken van de Qi van een orgaan bedoelen we dus de functionele activiteit van een orgaan. Maar Qi heeft dus vele betekenissen die moeilijk kunnen bevat worden in één woord.

·      Met Xue wordt bloed bedoeld. Het bloed dat door onze aders stroomt en ons lichaam van alle nodige nutriënten voorziet. Dit is overeenkomstig met de definitie van bloed in de westerse geneeskunde. Het begrip is in de Chinese Geneeskunde echter nog iets breder. Xue wordt gezien als een voedende substantie die het lichaam ondersteunt, bevochtigt en samenhang geeft, maar het is ook de substantie die een centrale rol speelt in de gezondheid van onze geest (Shen) of ons mentaal welzijn.

·      Jin Ye wordt vertaald als lichaamsvloeistoffen. We zouden dit kunnen zien als het interstitium: de vloeistof die onze cellen omringt in heel het lichaam. Interstitium moet ook rijk zijn aan nutriënten. Deze nutriënten worden door het bloed aangeleverd. Jin Ye bevat naast het interstitium ook andere vloeistoffen zoals: synovia, tranen, zweet, urine, slijmvliezen, etc… Kortom alle lichaamsvloeistoffen.

Gezondheid hangt af van een goede toestand van Qi, Xue en Jin Ye. In de Huang Di Nei Jing, de oudste geschreven bron over Chinese Geneeskunde, staat geschreven dat Qi door de Xue Mai circuleert. Met andere woorden: “Vitale lucht stroomt door kanalen met bloed.”

Als we dit gegeven belichten vanuit de kennis die we vandaag hebben. Dan is de vergelijking met zuurstof die door de bloedvaten stroomt niet ver te zoeken.   

Een ander fundamenteel principe van de Chinese Geneeskunde is het volgende:

“Waar doorstroming is, is geen ziekte.

Waar geen doorstroming is, ontstaat ziekte.”

Dit principe is simpel om te begrijpen. Gezondheid wordt dus gezien als zuurstofrijk bloed die vloeiend circuleert door alle bloedvaten, door elk orgaan, door elke klier, door elk klein hoekje van het lichaam. Waar dit niet het geval is, ontstaat ziekte.

Dit is de basis waarop de Chinese Geneeskunde is gebouwd. Meer dan 2000 jaar geleden was deze beschaving al op de hoogte van dit gegeven. Er waren toen al volledige beschrijvingen van de functies van organen die we in het westen pas honderden jaren later realiseerden.

De Chinese Geneeskunde specialiseerde zich in deze kennis. Door middel van acupunctuur, en kruiden wisten ze de circulatie weer op peil te brengen. Deze kunde hebben ze over de laatste 2000 jaar steeds verfijnd en ontwikkeld tot een hoge kunst.

Dit is wat de Chinese geneeskunde in essentie doet: Het bloed en de vloeistoffen nutriënt- en zuurstofrijk maken en de circulatie bevorderen. Dit is waar het geheim schuilt van een langdurige gezondheid en een bruisende vitaliteit.

Een dynamisch geheel.

De moderne geneeskunde en de Traditionele Chinese Geneeskunde vertrekken vanuit verschillende modellen en leggen daardoor soms andere accenten. De moderne geneeskunde beschikt over krachtige diagnostische en therapeutische mogelijkheden, zeker wanneer acute of ernstige aandoeningen snel moeten worden opgespoord en behandeld. TCM kijkt vanuit haar eigen theoretisch kader sterk naar patronen, regulatie en het behouden of herstellen van evenwicht. Beide perspectieven hoeven elkaar daarom niet uit te sluiten. Wanneer ze zorgvuldig en verantwoord worden toegepast, kunnen ze elkaar juist aanvullen en versterken. Een andere focus met een ander doel, maar in de kern zit er iets gemeenschappelijks.

TCM ziet het lichaam als een dynamisch geheel:

·      Qi beweegt, geeft energie en stuurt functie.

·      Xue voedt en circuleert.

·      Jin Ye bevochtigt en stroomt.

Wanneer beweging en transformatie goed verlopen, kan het lichaam zijn functies uitvoeren. Wanneer er stagnatie ontstaat, of wanneer er juist een tekort is aan wat nodig is om beweging mogelijk te maken, kunnen klachten ontstaan.

Acupunctuur en kruiden proberen binnen het TCG-model niet alleen een klacht te onderdrukken, maar de onderliggende verstoring in die dynamiek te beïnvloeden en terug in balans te brengen.

In dit artikel heb ik getracht om een basisgedachte van de Chinese Geneeskunde verstaanbaar uit te leggen aan een westers publiek. Ik hoop dat dit begrip al een kleine inkijk geeft in wat de Chinese Geneeskunde juist doet. Houdt er rekening mee dat dit een vereenvoudigde versie is van de feiten en dat de nuances en details over dit onderwerp nog veel verder gaan. Maar de basis gedachte blijft hetzelfde: “Waar doorstroming is, is geen ziekte. Waar geen doorstroming is, ontstaat ziekte.”